نقشه راه مدیریت دارایی‌ها منطبق بر مدل iREAM3

 

Iranian Reliability Engineering & Asset Maintenance Management Model

مدل مهندسي قابليت اطمينان و مديريت نگهداشت دارايي ها در صنايع ايراني

چارچوب آيريم۳ (iREAM3) که با عنوان فارسي “چارچوب مهندسي قابليت اطمينان و مديريت نگهداشت دارايي ها  در صنايع ايراني در شکل فوق ارائه شده است براساس تجربیات حاصله از پیاده‌سازی مدل‌های تعالی موجود در صنایع ایرانی بدست آمده است. چیدمان تکنیک‌های تعالی نگهداشت و مدیریت دارایی در این مدل با توجه به شرایط و فرهنگ کاری حاکم بر صنایع مختلف (شامل صنایع نفت و گاز و پتروشیمی، نیروگاه، صنایع روشنایی، لوازم خانگی، سیمان، فولاد، مس و … ) انجام پذیرفته است. ویژگی هایی که این مدل را از مدلهای تعالی موجود جدا می‌سازد عبارتند از:

  1. این مدل یک نقشه راه آماده است و گام های ششگانه آن به ترتیب اولویت اجرا چیده شده و صنایع می‌توانند آن‌ها را گام به گام دنبال نمایند.
  2. چنانچه این مدل از گام یک تا شش به صورت طبقاتی بر روی هم قرار گیرد، تبدیل به هرم تعالی خواهد شد. بعبارت دیگر این مدل یک هرم تعالی است که تکنیک‌ها و ابزارهای تعالی نت و مدیریت دارایی فیزیکی به صورت اولویت بندی‌شده در سطوح و لایه های مختلف آن چیده شده است.
  3. ابزارها و تکنیک‌ها و الزامات مرتبط با هریک از گام‌های شش‌گانه مدل در سه لایه چیده شده است:

۳-۱- لایه اول فعالیتهای پایه در مدیریت نگهداشت است. سازمان/شرکت با انجام این دسته از فعالیت‌ها ضمن استقرار الزامات سیستم مدیریت نگهداشت مجوز ورود به فاز بعدی را کسب خواهد نمود. بعبارت دیگر لایه اول حداقل الزامات مربوط به سیستم مدیریت نگهداشت را در بر می‌گیرد.

۳-۲- لایه دوم مدل شامل اقداماتی است که یک سازمان برای دستیابی به تعالی در نگهداشت و مکانیزه‌کردن سیستم مدیریت نگهداشت به آن نیاز دارد. پیش نیاز اقداماتی که در هریک از گام های شش‌گانه برای لایه دوم درج شده شامل اجرای الزامات لایه اول در همان گام و لایه دوم در گام قبل از آن است.

۳-۳- لایه سوم مدل متمرکز بر الزامات تکمیلی در ارتباط با مدیریت دارایی‌های فیزیکی است. بخشی از الزامات مدیریت دارایی طی لایه‌های اول و دوم هر یک از گام‌های شش‌گانه انجام شده است و سازمان برای اینکه کلیه الزامات مدیریت دارایی‌های فیزیکی را پیاده‌سازی کند نیازمند ورود به لایه سوم است. اقدامات درج شده در این لایه به همراه لایه‌های قبلی، کلیه الزامات استاندارد ایزو۵۵۰۰۱ را پوشش می‌دهد. تنها مسیر اجرا و ترتیب چیدمان اقدامات با شرایط صنایع ایرانی انطباق داده شده تا بیشترین اثربخشی در زمان کوتاه‌تر محقق گردد.

۴٫ گام‌های شش‌گانه مدل به شرح ذیل چیده شده است:

۴-۱- گام اول: گام اول شامل اقداماتی است که سازمان را برای پیاده سازی اجرای الزامات به حرکت در می‌آورد. نیروی انسانی در صنایع ایرانی علاوه براینکه نیازمند آشنایی و توجیه کامل در زمینه اقدامات و نتایج حاصل از آن است، به مکانیزم های تشویقی برای دلگرم شدن برای اجرای الزامات نیز نیاز دارد. مدیران سازمان نیز به دلیل کوتاه بودن طول عمر مدیریت در صنایع ایرانی باید به کمک شاخصها و آمار و ارقام از بازگشت سرمایه در طول حضور خودشان اطمینان حاصل نمایند در غیراینصورت حمایت چندانی از استقرار سیستم نخواهند داشت.

۴-۲- گام دوم: از آنجائی که عدم شناخت کامل از دارایی‌های فیزیکی و ساماندهی و سیستم‌دهی مستندات فنی دارایی‌ها از نقاط ضعف اکثر صنایع ایرانی است، بر این اساس گام دوم از مدل تعالی به مدیریت اطلاعات پایه دارایی‌ها اختصاص یافته است تا شناخت کامل از دارایی‌های فیزیکی و میزان بحرانی بودن آنها تعیین گردد. گردآوری و سیستم‌دهی اطلاعات در این گام بر اساس استانداردهایی همچون ISO14224، NORSOK Z-008، KKS و … انجام می پذیرد.

۴-۳- گام سوم: شرایط نامساعد تجهیزات و به تعبیر گسترده تر، دارایی‌های فیزیکی در بسیاری از صنایع ایرانی و همچنین انتظار مدیران ارشد در کاهش زودهنگام هزینه ها، توقفات و کاهش حوادث، باعث شد تا گام سوم از مدل به اقداماتی اختصاص یابد که موجباب تحقق موارد فوق الذکر را فراهم خواهد کرد. بعبارت دیگر هدف این گام دستیابی به پیروزهای سریع در عملکرد دارایی‌های فیزیکی می باشد و این موضوع در فرهنگ سازی و کسب حمایت کارکنان بسیار موثر می باشد.

۴-۴- گام چهارم : از این گام مسیر حرکت با نظم مشخص انجام می پذیرد. در این گام برنامه های نگهداشت و بهره برداری از دارایی‌ها تدوین و یا بهینه‌سازی خواهد شد. همچنین الزامات مدیریت مواد و قطعات، برون سپاری فعالیتها و مدیریت ریسک در این گام استانداردسازی خواهد شد.

۴-۵- گام پنجم : این گام به مدیریت اجرای کلیه فعالیتهای چرخ عمر دارایی‌های فیزیکی اختصاص دارد. گامهای اجرایی از مدیریت جریان کار فعالیتهای نگهداشت شروع شده و در ادامه مباحث مربوط به سایر بخش های چرخه عمر را در برمی گیرد.

۴-۶- گام ششم: همانگونه که از عنوان این گام مشخص است، مباحث گام ششم به “مدیریت عملکرد  و بهبود مستمر” در عملکرد دارایی‌ها و سیستم مدیریت دارایی فیزیکی اختصاص دارد. در این گام بحثهای مرتبط با انقلاب صنعتی چهارم و ارتقای سیستم مدیریت دارایی نیز مدنظر قرار گرفته تا سازمان بتواند از نوآوری ها در انقلاب صنعتی چهارم برای بهبود مستمر سیستم خود استفاده نماید.

یکی از گام‌های کلیدی در این فرایند شناسایی نقاط قوت و ضعف سیستم بر مبنای الگوی تعالی تعریف شده است. جهت شناسایی این نقاط قوت و ضعف، لیست‌های مختلفی برای ارزیابی سازمان توسط محققین مختلف ارائه شده است. به‌کارگیری این لیست ها برای سازمان‌های ایرانی نیازمند بومی‌سازی و توسعه است چرا که در برخی موارد تفاوت‌هایی در ساختار اداری و مالی در مقایسه با سازمان‌های بین‌المللی وجود دارد. لذا چک لیستی جهت ارزیابی و ممیزی وضعیت سازمان مطابق مدل پیشنهادی طراحی شده است.

از سوی دیگر، در تدوین نظام‌نامه تعالی، بایستی چارچوبی هماهنگ از مدل‌های تعالی به عنوان هسته بنیادین با ساختار اقدامات و الزامات استانداردهای مدیریت دارایی ارائه گردد. به بیان دیگر ایجاد تناظر ما بین هر سطح از تعالی با بندهای استاندارد و اقدامات تعریف‌شده می‌تواند به سازمان در پیاده‌سازی بهتر استاندارد و عملیاتی نمودن مدل تعالی کمک نماید.

 

 

فهرست